Xuất khẩu sang Úc: Doanh nghiệp Việt cần tận dụng FTA và lưu ý gì?

Úc đang là thị trường nhiều tiềm năng đối với hàng hóa Việt Nam, đặc biệt ở các nhóm nông sản, thực phẩm, dệt may, giày dép, đồ gỗ và hàng tiêu dùng. Tuy nhiên, ưu đãi thuế quan từ các FTA mới chỉ là một phần của bài toán. Để xuất khẩu sang Úc hiệu quả, doanh nghiệp cần đồng thời đáp ứng quy tắc xuất xứ, tiêu chuẩn kỹ thuật, kiểm dịch, yêu cầu pháp lý và tối ưu phương án logistics.

Dư địa cho hàng Việt tại thị trường Úc còn lớn

Theo thông tin được Tạp chí Kinh tế – Tài chính dẫn tại bài viết ngày 30/9/2026, tổng kim ngạch thương mại Việt Nam – Úc trong 7 tháng đầu năm 2026 đạt khoảng 9,79 tỷ USD, tăng 20% so với cùng kỳ; trong đó xuất khẩu của Việt Nam sang Úc tăng khoảng 30%.

Đáng chú ý, hàng hóa Việt Nam hiện mới chiếm khoảng 2,7% tổng quy mô nhập khẩu của Úc, cho thấy vẫn còn dư địa để doanh nghiệp Việt mở rộng thị phần.

Các nhóm hàng Việt Nam có khả năng tiếp cận thị trường này khá đa dạng, từ máy móc, thiết bị, dệt may, giày dép và sản phẩm gỗ đến nông sản, thủy sản, thực phẩm và đồ uống.

Tuy nhiên, Úc đồng thời là thị trường có yêu cầu cao đối với hàng hóa nhập khẩu. Vì vậy, doanh nghiệp không nên chỉ nhìn vào quy mô thị trường hay lợi thế giá mà cần chuẩn bị đầy đủ ngay từ khâu sản phẩm, chứng từ đến phương án đưa hàng vào thị trường.

Tận dụng FTA khi xuất khẩu sang Úc

Một trong những lợi thế đáng chú ý đối với doanh nghiệp Việt là Việt Nam và Úc cùng tham gia nhiều hiệp định thương mại tự do, gồm:

• AANZFTA – Hiệp định Thương mại tự do ASEAN – Úc – New Zealand;
• CPTPP – Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương;
• RCEP – Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực.

Thông qua các FTA này, nhiều mặt hàng có cơ hội tiếp cận mức thuế nhập khẩu ưu đãi khi đáp ứng đầy đủ điều kiện tương ứng.

Tuy nhiên, doanh nghiệp cần lưu ý rằng có FTA không đồng nghĩa mọi lô hàng đều tự động được hưởng thuế ưu đãi.

Cần kiểm tra kỹ quy tắc xuất xứ

Trước khi xuất khẩu, doanh nghiệp cần xác định mã HS của hàng hóa và kiểm tra quy tắc xuất xứ áp dụng theo FTA dự kiến sử dụng.

Đặc biệt, hồ sơ về nguyên liệu đầu vào, quá trình sản xuất và các chứng từ chứng minh xuất xứ cần được lưu trữ đầy đủ. Đây là cơ sở để đáp ứng yêu cầu kiểm tra, xác minh xuất xứ khi cần thiết.

Doanh nghiệp cũng không nên mặc định một FTA sẽ phù hợp với tất cả các lô hàng. Việc lựa chọn hiệp định cần căn cứ vào mặt hàng, quy tắc xuất xứ, mức thuế ưu đãi và khả năng đáp ứng hồ sơ thực tế.

Được hưởng ưu đãi thuế chưa có nghĩa hàng đủ điều kiện vào Úc

Đây là điểm doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý.

Quy tắc xuất xứ chủ yếu liên quan đến việc xác định hàng hóa có đáp ứng điều kiện để được hưởng ưu đãi theo FTA hay không. Trong khi đó, để hàng hóa được nhập khẩu và lưu hành tại Úc, doanh nghiệp còn phải đáp ứng các quy định khác tùy từng mặt hàng.

Một số nhóm yêu cầu có thể bao gồm:

• Quy định về nhập khẩu và phân loại hàng hóa;
• Kiểm dịch và an toàn sinh học;
• An toàn thực phẩm;
• Truy xuất nguồn gốc;
• Tiêu chuẩn an toàn sản phẩm;
• Ghi nhãn và thông tin sản phẩm;
• Các yêu cầu liên quan đến trách nhiệm xã hội và môi trường.

Đặc biệt với thực phẩm, nông sản và các sản phẩm có nguồn gốc động thực vật, doanh nghiệp nên kiểm tra điều kiện nhập khẩu ngay từ trước khi ký hợp đồng và tổ chức sản xuất hàng xuất khẩu.

Việc phát hiện sản phẩm chưa đáp ứng yêu cầu khi hàng đã đến cảng có thể khiến doanh nghiệp phát sinh thêm thời gian xử lý, lưu kho, lưu bãi hoặc các chi phí khác.

Không nên cạnh tranh tại Úc chỉ bằng giá

Bên cạnh yêu cầu pháp lý, doanh nghiệp Việt còn phải cạnh tranh với hàng hóa từ nhiều quốc gia đã có vị trí nhất định tại thị trường Úc.

Do đó, giá thấp chưa chắc đã tạo ra lợi thế bền vững. Chất lượng sản phẩm, độ ổn định của nguồn cung, khả năng giao hàng đúng hạn, chứng nhận, bao bì và khả năng đáp ứng yêu cầu của nhà nhập khẩu đều có thể ảnh hưởng đến cơ hội tiếp cận thị trường.

Doanh nghiệp có thể cân nhắc nhiều hướng tiếp cận như tham gia hội chợ chuyên ngành, hợp tác với nhà nhập khẩu hoặc nhà phân phối bản địa và thử nghiệm thương mại điện tử xuyên biên giới đối với những nhóm sản phẩm phù hợp.

Với doanh nghiệp vừa và nhỏ, xuất khẩu thử ở quy mô phù hợp cũng là cách để đánh giá phản ứng của thị trường trước khi tăng sản lượng.

Logistics là một phần của bài toán cạnh tranh

Khoảng cách địa lý giữa Việt Nam và Úc khiến chi phí vận chuyển trở thành một yếu tố cần được tính toán ngay khi xây dựng giá xuất khẩu.

Không chỉ cước vận chuyển quốc tế, doanh nghiệp cần dự toán tổng thể các khoản chi phí liên quan đến:

• Vận chuyển nội địa;
• Cước biển hoặc hàng không;
• Phí tại cảng;
• Kho bãi;
• Thuế và các khoản phải nộp tại thị trường nhập khẩu;
• Chi phí phân phối đến kho hoặc điểm bán;
• Chi phí bảo quản đối với hàng có yêu cầu nhiệt độ.

Với doanh nghiệp chưa có sản lượng đủ lớn để sử dụng nguyên container, vận chuyển hàng lẻ LCL có thể là phương án để thử nghiệm thị trường và kiểm soát lượng hàng trong giai đoạn đầu.

Riêng đối với nông sản, thực phẩm, dược phẩm hoặc các sản phẩm nhạy cảm với nhiệt độ, phương án vận chuyển và bảo quản cần được tính toán phù hợp để duy trì chất lượng hàng hóa trong suốt hành trình.

Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì trước khi xuất khẩu sang Úc?

Trước khi đưa hàng vào thị trường Úc, doanh nghiệp nên chủ động thực hiện một số bước:

• Xác định chính xác mã HS code của sản phẩm;
• Kiểm tra chính sách và điều kiện nhập khẩu tại Úc;
• Xác định FTA phù hợp và kiểm tra quy tắc xuất xứ;
• Chuẩn bị hồ sơ chứng minh nguồn gốc nguyên liệu và quá trình sản xuất;
• Kiểm tra yêu cầu về kiểm dịch, an toàn thực phẩm, nhãn hàng hóa và tiêu chuẩn sản phẩm;
• Thống nhất rõ trách nhiệm giữa người bán và người mua trong hợp đồng;
• Dự toán chi phí logistics và lựa chọn phương thức vận chuyển phù hợp;
• Cân nhắc xuất khẩu thử trước khi mở rộng sản lượng.

Thị trường Úc vẫn còn nhiều cơ hội đối với hàng hóa Việt Nam, nhưng ưu đãi thuế quan chỉ thực sự tạo lợi thế khi doanh nghiệp hiểu và vận dụng đúng FTA, đồng thời đáp ứng đầy đủ các điều kiện để hàng hóa được nhập khẩu vào thị trường.

Việc chuẩn bị từ quy tắc xuất xứ, chứng từ, tiêu chuẩn sản phẩm đến phương án vận chuyển ngay từ trước khi xuất hàng sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn về chi phí và hạn chế rủi ro trong quá trình xuất khẩu sang Úc.

• Nguồn tham khảo: Tạp chí Kinh tế – Tài chính
• Link tham khảo: Doanh nghiệp Việt cần vận dụng thành thạo FTA để vào thị trường Úc

Nội dung được LTC Logistics tổng hợp và biên soạn lại nhằm cung cấp thông tin tham khảo cho doanh nghiệp. Các yêu cầu nhập khẩu có thể khác nhau tùy mặt hàng và từng thời điểm; doanh nghiệp cần đối chiếu quy định của cơ quan có thẩm quyền trước khi thực hiện lô hàng.