Kiểm hoá là gì? Tại sao phải kiểm hoá?

Trong hoạt động xuất nhập khẩu, kiểm hoá là bước quan trọng giúp cơ quan hải quan kiểm tra tính hợp pháp, chính xác của hàng hóa so với hồ sơ khai báo. Vậy kiểm hoá là gì, khi nào cần kiểm hoá và doanh nghiệp cần chuẩn bị những gì để quá trình này diễn ra thuận lợi? Cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây.

Kiểm hoá là gì và tại sao cần phải kiểm hoá

Trong hoạt động xuất nhập khẩu, kiểm hoá là quy trình do cơ quan hải quan tiến hành nhằm đối chiếu thông tin khai báo trên tờ khai hải quan với thực tế hàng hóa. Mục đích chính là xác minh tính chính xác, ngăn chặn gian lận thương mại và đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật.

Kiểm hoá là gì và tại sao cần kiểm hoá

Việc kiểm hoá thường được áp dụng đối với những lô hàng có dấu hiệu rủi ro, chẳng hạn:

• Tờ khai bị phân vào luồng đỏ, yêu cầu kiểm tra cả hồ sơ lẫn thực tế hàng hóa.
• Hồ sơ khai báo có thông tin bất thường hoặc không rõ ràng (tên hàng, nhãn hiệu, số lượng, đơn giá, mã HS code, thuế suất…).
• Hàng hóa không thuộc diện được miễn kiểm tra theo quy định pháp luật.
• Các trường hợp đặc biệt theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền hoặc chỉ đạo từ Chính phủ.

Khi lô hàng bị yêu cầu kiểm hoá, doanh nghiệp cần thực hiện hai bước cơ bản:

1. Nộp hồ sơ giấy cho cán bộ hải quan kiểm tra. Sau khi hồ sơ hợp lệ, cơ quan hải quan sẽ chuyển sang đội kiểm hoá.
2. Chuẩn bị hàng hóa sẵn sàng cho việc kiểm tra thực tế. Quá trình này đảm bảo đối chiếu chính xác giữa hồ sơ và hàng hóa.

Nhờ kiểm hoá, hoạt động xuất nhập khẩu trở nên minh bạch hơn, đồng thời hạn chế rủi ro vi phạm pháp luật và đảm bảo quyền lợi chính đáng của doanh nghiệp.

Quy trình thực hiện kiểm hoá

Theo Thông tư số 39/2018/TT-BTC ngày 20/4/2018 của Bộ Tài chính, quy trình kiểm hoá hàng xuất nhập khẩu được triển khai theo hai hình thức chính: kiểm hoá soi và kiểm hoá thủ công.

Kiểm hoá soi

Đây là phương pháp sử dụng máy soi container hoặc thiết bị kỹ thuật chuyên dụng để kiểm tra hàng hóa. Hình thức này giúp tiết kiệm thời gian, hạn chế chi phí và không làm gián đoạn quá trình vận chuyển.

Quy trình kiểm hoá soi cơ bản gồm:

• Bước 1: Doanh nghiệp đăng ký thủ tục và đưa container đến trạm soi hải quan.
• Bước 2: Xe container đi qua máy soi, cơ quan hải quan phân tích hình ảnh để quyết định thông quan. Thông thường, hàng hóa sẽ được giữ nguyên niêm phong và thông quan ngay.
• Bước 3: Nếu phát hiện dấu hiệu bất thường, hải quan có quyền yêu cầu mở container và chuyển sang hình thức kiểm hoá thủ công.

Kiểm hoá thủ công

Đây là hình thức kiểm tra trực tiếp bằng mắt và tay của công chức hải quan, thường áp dụng với các lô hàng có rủi ro cao. Kiểm hoá thủ công chi tiết hơn nhưng tốn nhiều thời gian và chi phí cho doanh nghiệp.

Quy trình kiểm hoá thủ công gồm:

• Bước 1: Container được hạ tại khu vực chỉ định ở cảng, chờ cán bộ hải quan đến kiểm tra.
• Bước 2: Nhân viên cảng tiến hành cắt chì niêm phong, mở container để hải quan kiểm tra thực tế. Tỷ lệ kiểm có thể là một phần hoặc toàn bộ lô hàng, tùy từng trường hợp cụ thể.
• Bước 3: Nếu hàng hóa thực tế khớp với hồ sơ khai báo, hải quan sẽ xác nhận và thanh lý tờ khai, hoàn tất quy trình kiểm hoá.

Lưu ý khi thực hiện kiểm hoá

Để hạn chế rủi ro, tiết kiệm chi phí và thời gian trong quá trình kiểm hoá, doanh nghiệp cần lưu ý một số điểm sau:

• Chuẩn bị hàng hóa sẵn sàng: Container nên được hạ xuống vị trí chờ trước khi cán bộ hải quan đến kiểm tra, tránh tình trạng mất thời gian khiến quá trình bị gián đoạn.
• Rà soát kỹ hồ sơ: Cần kiểm tra cẩn thận các thông tin về số lượng, chủng loại, quy cách đóng gói, nhãn hiệu… để có thể giải trình chính xác khi hải quan đặt câu hỏi.
• Trang bị vật dụng cần thiết: Các dụng cụ như dao rọc giấy, băng dính… nên chuẩn bị sẵn để xử lý những tình huống phát sinh trong quá trình mở container.
• Kiểm tra tem, nhãn hàng hóa: Đảm bảo hàng hóa có nhãn mác đầy đủ, đúng quy định pháp luật, bởi đây là một trong những yếu tố được hải quan chú trọng khi kiểm tra.

Phân luồng hải quan trong quá trình kiểm hoá

Phân luồng tờ khai hải quan quan trong quá trình kiểm hoá

Trong thực tế, việc kiểm hoá gắn liền với hệ thống phân luồng tờ khai hải quan. Đây là cơ chế giúp cơ quan hải quan quản lý rủi ro, xác định mức độ kiểm tra cần thiết cho từng lô hàng. Tại Việt Nam, hàng hóa được phân vào ba luồng chính:

• Luồng xanh: Hồ sơ và hàng hóa được miễn kiểm tra chi tiết, hàng hóa được thông quan nhanh chóng.
• Luồng vàng: Hồ sơ phải kiểm tra chi tiết, nhưng hàng hóa vẫn được miễn kiểm tra thực tế.
• Luồng đỏ: Cả hồ sơ và hàng hóa đều phải kiểm tra chi tiết. Đây là luồng có thủ tục khắt khe nhất, thường áp dụng cho những lô hàng có dấu hiệu rủi ro hoặc vi phạm pháp luật.

Nhờ cơ chế phân luồng, cơ quan hải quan vừa đảm bảo kiểm soát chặt chẽ hoạt động xuất nhập khẩu, vừa tạo điều kiện cho những lô hàng tuân thủ tốt được thông quan thuận lợi hơn.

Kiểm hoá là một phần quan trọng trong thủ tục hải quan, đảm bảo hàng hóa xuất nhập khẩu tuân thủ đúng quy định pháp luật. Hy vọng bài viết trên đã giúp bạn hiểu rõ kiểm hoá là gì và một số lưu ý khi thực hiện quá trình này.

Doanh nghiệp quan tâm đến dịch vụ thủ tục hải quan trọn gói để hàng hoá về đúng hạn và an toàn, vui lòng liên hệ LTC Logistics qua hotline 0822 960 960 để được tư vấn chi tiết nhất.