Manifest trong xuất nhập khẩu: hướng dẫn khai báo e-manifest chuẩn xác
Trong hoạt động xuất nhập khẩu, manifest là một chứng từ quan trọng, đóng vai trò như “tấm vé thông quan” cho hàng hóa. Việc khai báo manifest đúng quy định không chỉ giúp doanh nghiệp tránh rủi ro pháp lý mà còn đảm bảo quá trình giao nhận diễn ra nhanh chóng, hiệu quả. Vậy manifest trong xuất nhập khẩu là gì? Khai báo manifest như thế nào? Cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây.
Manifest là gì trong xuất nhập khẩu?
Manifest là hệ thống tiếp nhận bảng kê khai hàng hóa cùng chứng từ liên quan, dùng để thông quan tàu biển xuất nhập cảnh tại Việt Nam. Khi lô hàng cập cảng, hãng tàu nhận Arrival Notice (A/N) và khai báo thông tin như số vận đơn, số lượng, trọng lượng, shipper, consignee cho hải quan, Bộ Giao thông Vận tải và các cơ quan khác.

Manifest trong xuất nhập khẩu
Hãng tàu khai manifest cho Master Bill of Lading (MBL), còn forwarder khai cho House Bill of Lading (HBL). Thông tin phải trùng khớp với dữ liệu từ người xuất khẩu để hải quan đối chiếu với Delivery Order (DO).
Các thông tin chính trong manifest
- Thông tin vận tải: Tên tàu/chuyến, cảng đi/đến, số container, số seal.
- Thông tin hàng hóa: Tên hàng, số lượng, trọng lượng, thể tích, mã HS.
- Thông tin người gửi/nhận: Shipper, Consignee, Notify Party.
- Thông tin vận đơn: Số MBL/HBL, ngày phát hành
Xem thêm: Tariff là gì? Thuế quan ảnh hưởng thế nào đến chi phí xuất nhập khẩu?
Khi nào cần khai Manifest?
Thông thường, manifest phải được khai trước khi tàu cập cảng 1–2 ngày. Nếu khai trễ hoặc sửa đổi sau thời hạn, doanh nghiệp sẽ phải đóng phí phạt (phí manifest).
Các loại manifest phổ biến
Tùy theo phương thức vận tải, manifest được chia thành:
- Sea Manifest: Áp dụng cho vận tải biển.
- Air Manifest: Áp dụng cho vận tải hàng không (AWB).
- Road/Rail Manifest: Áp dụng cho vận tải đường bộ và đường sắt
Vì sao manifest quan trọng trong xuất nhập khẩu?
Manifest không chỉ là một thủ tục hành chính đơn thuần, mà còn là căn cứ pháp lý quan trọng để hải quan đối chiếu với lệnh giao hàng (D/O). Nhờ đó, quá trình thông quan diễn ra minh bạch, nhanh chóng và hạn chế rủi ro cho doanh nghiệp. Lợi ích khi khai báo manifest đúng hạn:
- Tránh phát sinh chi phí: Khai báo đúng hạn giúp doanh nghiệp giảm thiểu phí phạt, chi phí lưu kho bãi.
- Quản lý hiệu quả: Manifest cung cấp dữ liệu cho cơ quan chức năng trong việc thống kê, giám sát và đảm bảo an ninh thương mại.
- Tăng uy tín doanh nghiệp: Việc tuân thủ quy trình khai báo thể hiện sự chuyên nghiệp, nâng cao hình ảnh trong mắt đối tác và khách hàng.
Hướng dẫn khai báo manifest
Khai báo manifest trong xuất nhập khẩu là một trong những bước bắt buộc trong quy trình vận chuyển hàng hóa quốc tế. Nếu khai sai hoặc phải chỉnh sửa manifest, doanh nghiệp có thể phát sinh chi phí sửa manifest cao, đồng thời mất thời gian xử lý với hãng tàu và cơ quan quản lý.
Vì vậy, việc nắm rõ cách khai manifest đúng ngay từ đầu là yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp chủ động và hạn chế rủi ro.
Hiện nay, Việt Nam đã chính thức áp dụng hệ thống khai manifest điện tử (manifest online) thông qua Cổng thông tin một cửa quốc gia, giúp doanh nghiệp tiết kiệm đáng kể thời gian và công sức so với hình thức khai thủ công trước đây.
Tùy theo quy mô và thói quen nghiệp vụ, doanh nghiệp có thể lựa chọn một trong hai cách khai manifest phổ biến dưới đây.
Cách 1 – Khai manifest trực tiếp trên hệ thống một cửa quốc gia
Đây là cách khai manifest phổ biến và trực quan, phù hợp với các doanh nghiệp khai số lượng vận đơn không quá lớn và muốn kiểm soát từng thông tin khai báo.
Bước 1: Doanh nghiệp cần thông báo cho hãng tàu gán quyền khai vận đơn gom hàng (House Bill) trên hệ thống.
Bước 2: Truy cập và đăng nhập vào Cổng thông tin một cửa quốc gia bằng tài khoản đã được cấp.
Bước 3: Tại giao diện hệ thống, lựa chọn: BỘ GIAO THÔNG VẬN TẢI → CỤC HÀNG HẢI → QUẢN LÝ CẤP PHÉP HỒ SƠ
Bước 4: Hệ thống hiển thị mục “Quản lý hồ sơ tàu biển xuất nhập quá cảnh”. Doanh nghiệp thực hiện:
- Chọn hồ sơ cần khai báo
- Click chuột phải → chọn Khai điện tử
- Chọn Vận đơn gom hàng → Thêm vận đơn
Sau khi nhập đầy đủ thông tin vận đơn, chọn “Cập nhật” để lưu dữ liệu.

Bước 5: Tiếp theo, click biểu tượng dấu “+” để bổ sung chi tiết:
- Thông tin hàng hóa
- Số container
- Số seal
- Trọng lượng, thể tích…
Hoàn tất việc nhập liệu theo yêu cầu của hệ thống.
Xem thêm: Tìm hiểu về bảo hiểm hàng hoá xuất nhập khẩu
Cách 2 – Khai manifest bằng cách nhập file Excel
Trong trường hợp doanh nghiệp có nhiều vận đơn, việc khai manifest bằng file Excel sẽ giúp giảm thao tác nhập liệu thủ công và hạn chế sai sót.
Bước 1: Thông báo cho hãng tàu gán quyền khai vận đơn gom hàng trên hệ thống.
Bước 2: Nhập đầy đủ thông tin manifest vào file Excel theo mẫu quy định.
(File Excel manifest được cung cấp sẵn theo mẫu chuẩn của hệ thống.)
Bước 3: Đăng nhập vào Cổng thông tin một cửa quốc gia.
Bước 4: Thực hiện theo đường dẫn: BỘ GIAO THÔNG VẬN TẢI → CỤC HÀNG HẢI → QUẢN LÝ CẤP PHÉP HỒ SƠ → Chọn mã hồ sơ khai báo → Khai điện tử → Vận đơn gom hàng

Bước 5: Chọn file Excel đã nhập dữ liệu → nhấn “Import”. Hệ thống sẽ tự động lấy toàn bộ thông tin từ file và hiển thị lên hồ sơ khai báo.
Lưu ý quan trọng khi khai manifest bằng file Excel
Để tránh lỗi import và phải khai lại từ đầu, doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý:
- Không thay đổi tên các sheet trong file Excel
- Không xóa, chỉnh sửa cấu trúc các ô dữ liệu có sẵn
Các sheet bắt buộc trong file manifest bao gồm:
- Declaration list: Chứa dữ liệu chuẩn của hệ thống (không được chỉnh sửa)
- House Bill of Lading: Khai báo vận đơn gom hàng (Forwarder)
- Goods Declaration: Khai báo bản khai hàng hóa
- General Declaration: Khai báo bản khai chung
- Passenger List: Danh sách hành khách (nếu có)
- Empty Container: Danh sách container rỗng
- Crew List: Danh sách thuyền viên
- Dangerous Goods Manifest: Khai báo hàng hóa nguy hiểm (nếu có)
Việc tuân thủ đúng cấu trúc file giúp tránh lỗi hệ thống, đồng thời đảm bảo quá trình khai manifest diễn ra nhanh chóng và chính xác.
Cách chỉnh sửa manifest
Trong quá trình khai báo manifest, sai sót thông tin là điều không hiếm gặp, đặc biệt với các lô hàng có nhiều vận đơn hoặc thay đổi vào phút chót. Khi phát hiện lỗi, doanh nghiệp bắt buộc phải thực hiện thủ tục chỉnh sửa manifest theo đúng quy định, nếu không có thể dẫn đến chậm thông quan hoặc bị xử phạt hành chính.
Để chỉnh sửa manifest khi có sai sót trong bản khai, doanh nghiệp cần thực hiện đồng thời trên hệ thống điện tử và với cơ quan Hải quan, theo các bước cụ thể dưới đây.
Bước 1 – Chỉnh sửa bản khai manifest trên hệ thống VNSW
Trước tiên, doanh nghiệp cần thực hiện chỉnh sửa trực tiếp trên hệ thống quản lý manifest thuộc Cổng thông tin một cửa quốc gia (vnsw.gov.vn).
Cách thực hiện:
- Đăng nhập vào hệ thống quản lý manifest
- Tìm và chọn bản khai manifest cần chỉnh sửa
- Cập nhật thông tin chính xác, mới nhất thay thế cho nội dung sai sót
- Chọn mã hồ sơ của lô hàng và thực hiện yêu cầu sửa đổi, bổ sung hồ sơ manifest
- Kiểm tra lại toàn bộ thông tin trước khi đẩy hồ sơ đi trên hệ thống
Lưu ý: Việc chỉnh sửa trên hệ thống chỉ là điều kiện cần, chưa đủ để hoàn tất thủ tục nếu chưa có sự chấp thuận của cơ quan Hải quan.
Bước 2 – Chuẩn bị hồ sơ và gửi đến cơ quan Hải quan
Sau khi gửi yêu cầu chỉnh sửa trên hệ thống, doanh nghiệp cần chuẩn bị hồ sơ giấy/điện tử để gửi đến cơ quan Hải quan xem xét và phê duyệt.
Hồ sơ chỉnh sửa manifest thường bao gồm:
- Công văn xin chỉnh sửa manifest
Công văn gửi cơ quan Hải quan, trong đó:- Nêu rõ nội dung sai sót
- Giải thích nguyên nhân chỉnh sửa
- Cam kết chịu trách nhiệm về thông tin điều chỉnh
- Thư điện tử yêu cầu chỉnh sửa manifest
Thư xác nhận từ đại lý hãng tàu, shipper hoặc forwarder, trong đó liệt kê rõ:- Các thông tin cần chỉnh sửa
- Nội dung trước và sau khi chỉnh
- Vận đơn của lô hàng (MBL hoặc HBL)
Đính kèm Master Bill of Lading (MBL) hoặc House Bill of Lading (HBL) để làm căn cứ pháp lý cho việc chỉnh sửa.
Sau khi cơ quan Hải quan tiếp nhận, kiểm tra và chấp thuận yêu cầu, việc chỉnh sửa manifest mới được xem là hoàn tất hợp lệ.
Xem thêm: Tiểu ngạch và chính ngạch là gì? Phân biệt chi tiết, ưu nhược điểm
Lưu ý quan trọng khi chỉnh sửa manifest
Mặc dù có thể chỉnh sửa manifest khi phát sinh sai sót, doanh nghiệp cần lưu ý:
- Thủ tục chỉnh manifest thường tốn thời gian xử lý
- Có thể phát sinh chi phí sửa manifest từ hãng tàu
- Một số trường hợp chỉnh sửa muộn có thể bị xử phạt vi phạm hành chính
Vì vậy, để giảm thiểu rủi ro và chi phí, doanh nghiệp nên:
- Kiểm tra kỹ thông tin trước khi khai manifest
- Đối chiếu vận đơn, container, seal, trọng lượng ngay từ đầu
- Phối hợp chặt chẽ với hãng tàu và forwarder trong quá trình khai báo
Manifest trong xuất nhập khẩu là chứng từ bắt buộc và có ý nghĩa quan trọng đối với quá trình thông quan. Doanh nghiệp cần nắm rõ khái niệm, quy trình khai báo và tránh các lỗi thường gặp để tối ưu chi phí, thời gian và nâng cao uy tín trong hoạt động logistics.
Để tiết kiệm thời gian và đảm bảo thông quan nhanh chóng, doanh nghiệp có thể sử dụng dịch vụ thủ tục hải quan trọn gói tại LTC Logistics – Liên hệ hotline 0822 960 960 để được tư vấn miễn phí và hỗ trợ từ A đến Z.

