Nhập khẩu hàng nguy hiểm: Quy định, thủ tục và lưu ý quan trọng
Trong thương mại quốc tế, nhập khẩu hàng nguy hiểm là một trong những thủ tục phức tạp nhất do hàng hóa này có thể gây rủi ro đối với con người, môi trường và an ninh quốc gia nếu không được xử lý đúng quy định. Bài viết này sẽ giải thích chi tiết từ định nghĩa, phân loại, các giấy tờ cần thiết, đến bước thực hiện thủ tục hải quan, giúp doanh nghiệp vận tải & xuất nhập khẩu nắm rõ và tuân thủ đúng pháp luật hiện hành.
Đặc điểm của hàng nguy hiểm
“Hàng nguy hiểm” (dangerous goods) là loại hàng hóa có chứa chất độc hại, dễ cháy, nổ, ăn mòn hoặc gây rủi ro nghiêm trọng cho con người, tài sản và môi trường khi vận chuyển hoặc lưu kho. Đây là nhóm hàng đặc biệt do vậy việc nhập khẩu được kiểm soát chặt chẽ theo cả pháp luật Việt Nam và các tiêu chuẩn quốc tế.
Ví dụ:
- Pin Lithium (Li-ion)
- Sơn công nghiệp (có dung môi dễ cháy)
- Bình xịt & khí nén
- Chất tẩy rửa, hóa chất công nghiệp có tính ăn mòn

Hàng nguy hiểm là nhóm hàng đặc biệt do vậy việc nhập khẩu được kiểm soát chặt chẽ theo cả pháp luật Việt Nam và các tiêu chuẩn quốc tế
Phân loại hàng nguy hiểm theo IMDG Code
Để quản lý hiệu quả, hàng nguy hiểm được phân loại theo IMDG Code (International Maritime Dangerous Goods Code) thành 9 nhóm chính:
- Chất nổ và vật phẩm dễ nổ
- Khí dễ cháy hoặc nén
- Chất lỏng dễ cháy
- Chất rắn dễ cháy
- Chất oxy hoá và các chất phản ứng
- Chất độc và chất truyền nhiễm
- Vật liệu phóng xạ
- Chất ăn mòn
- Chất nguy hiểm đa dạng khác
Danh mục này được xây dựng dựa trên thành phần hóa học, tính chất vật lý và mức độ rủi ro khi vận chuyển.
Quy định khi nhập khẩu hàng nguy hiểm
Nhập khẩu hàng nguy hiểm không chỉ chịu sự điều chỉnh của Luật Hải quan Việt Nam, mà còn bị chi phối bởi các công ước quốc tế như IMDG Code (đường biển), IATA DGR (đường hàng không) và các nghị định chuyên ngành trong nước. Doanh nghiệp cần nắm rõ để tránh rủi ro pháp lý, chi phí phát sinh hoặc bị giữ hàng tại cảng.
Ba yếu tố “xương sống” trong hồ sơ nhập khẩu hàng nguy hiểm chính là MSDS, IMDG Code và Giấy phép nhập khẩu.
Xem thêm: MSDS là gì? Tìm hiểu phiếu an toàn hóa chất chi tiết từ A-Z
MSDS – Bảng dữ liệu an toàn hóa chất
MSDS (Material Safety Data Sheet), hiện nay thường gọi là SDS, là tài liệu bắt buộc trong hồ sơ nhập khẩu hàng nguy hiểm. Nó được ví như “căn cước công dân” của hàng hóa, cung cấp thông tin chi tiết về:
- Thành phần hóa học, nồng độ.
- Đặc tính nguy hiểm (dễ cháy, ăn mòn, độc hại).
- UN Number – mã số định danh quốc tế.
- Class – nhóm nguy hiểm theo IMDG Code.
- Packing Group – mức độ nguy hiểm (I, II, III).
Hải quan Việt Nam thường yêu cầu bản MSDS tiếng Anh, kèm bản dịch tiếng Việt hoặc Phiếu an toàn hóa chất theo Nghị định 113/2017/NĐ-CP (đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 82/2022/NĐ-CP)
IMDG Code – Bộ quy tắc quốc tế về vận chuyển hàng nguy hiểm
Nếu MSDS cho biết hàng hóa là gì, thì IMDG Code cho biết phải vận chuyển như thế nào. Đây là “kim chỉ nam” cho vận tải biển, quy định:
- Cách xếp hàng trên tàu (trên boong hay dưới hầm).
- Nguyên tắc cách ly với các loại hàng khác.
- Quyết định việc chấp nhận vận chuyển.
Doanh nghiệp cần nắm rõ IMDG Code để tránh vi phạm, gây chậm trễ hoặc phát sinh chi phí.
Giấy phép nhập khẩu hàng nguy hiểm
Không phải tất cả hàng nguy hiểm đều cần giấy phép, nhưng nếu thuộc danh mục quản lý chuyên ngành thì bắt buộc phải có. Ví dụ:
- Hóa chất, tiền chất thuốc nổ: Giấy phép của Bộ Công Thương.
- Vũ khí, vật liệu nổ: Giấy phép của Bộ Quốc phòng/Bộ Công an.
- Chất phóng xạ: Giấy phép của Bộ Khoa học & Công nghệ.
- Hóa chất y tế, chế phẩm diệt côn trùng: Giấy phép của Bộ Y tế.
Doanh nghiệp cần tra mã HS Code và đối chiếu với Nghị định 113/2017/NĐ-CP và Nghị định 82/2022/NĐ-CP để xác định có cần giấy phép hay chỉ cần khai báo hóa chất.
Quy trình nhập khẩu hàng nguy hiểm chi tiết
Để nhập khẩu một lô hàng nguy hiểm (Dangerous Goods – DG) an toàn và đúng pháp luật, doanh nghiệp cần tuân thủ đầy đủ các bước dưới đây.

Quy trình nhập khẩu hàng nguy hiểm
Bước 1:Kiểm tra MSDS và phân loại mã HS
Trước khi ký hợp đồng hoặc đặt hàng, doanh nghiệp phải yêu cầu nhà cung cấp gửi MSDS (Material Safety Data Sheet) bản mới nhất.
Tại Mục 14 – Transport Information, bạn sẽ tìm được thông tin quan trọng gồm: UN Number, Class, và Packing Group, là cơ sở để xác định hàng có thuộc diện nguy hiểm hay không.
Căn cứ các dữ liệu này, doanh nghiệp thực hiện phân loại mã HS tương ứng để biết trước chính sách thuế, điều kiện kiểm tra chuyên ngành hoặc yêu cầu giấy phép. Đây là bước nền tảng để tránh sai sót kéo theo rủi ro pháp lý khi thông quan.
Xem thêm: Hướng dẫn tra cứu mã HS code hàng hóa chính xác nhất
Bước 2: Xin giấy phép nhập khẩu (nếu thuộc diện quản lý)
Nếu hàng nằm trong nhóm quản lý chuyên ngành (ví dụ: một số loại hóa chất, chất dễ cháy, chất độc…), doanh nghiệp phải hoàn tất giấy phép trước khi hàng được xếp lên tàu.
Việc chậm trễ xin phép khiến lô hàng khi cập cảng có thể bị giữ lại, dẫn đến phát sinh:
- Phí lưu container (DEM)
- Phí lưu bãi (DET)
- Nguy cơ buộc tái xuất do không đủ hồ sơ
Vì vậy, nên chủ động rà soát các văn bản pháp lý và chuẩn bị giấy phép từ sớm để bảo toàn chi phí.
Bước 3: Đóng gói và dán nhãn đúng tiêu chuẩn DG
Dù trách nhiệm đóng gói thuộc về người gửi hàng (Shipper), doanh nghiệp nhập khẩu vẫn cần kiểm soát chặt chẽ.
Bao bì:
- Phải sử dụng bao bì đạt chuẩn UN, phù hợp loại hàng và Packing Group.
- Không dùng thùng thông thường, vì có thể bị hãng tàu từ chối hoặc bị hải quan yêu cầu xử lý lại.
Nhãn cảnh báo:
- Bắt buộc có nhãn hình thoi thể hiện nhóm nguy hiểm (Class).
- Ghi rõ UN Number đúng theo MSDS.
- Nhãn phải rõ ràng, không nhòe, không thiếu ký hiệu.
Lưu ý quan trọng:
Nếu hàng cập cảng Việt Nam với nhãn sai quy định, doanh nghiệp có thể bị phạt nặng, bị yêu cầu tái đóng gói, thậm chí phải tái xuất.
Bước 4: Thuê vận chuyển – Booking tàu hoặc hãng bay
Khi đã có MSDS, doanh nghiệp gửi cho Forwarder hoặc Hãng tàu để họ kiểm tra khả năng nhận hàng và báo giá.
Một số yếu tố cần lưu ý:
- Cước vận chuyển: Hàng nguy hiểm luôn có phụ phí DG Surcharge, khiến chi phí cao hơn hàng thường.
- Thời gian duyệt booking: Hãng tàu sẽ cần 2–5 ngày để xem xét cấp chỗ do yêu cầu an toàn.
- Lịch tàu: Không phải chuyến nào cũng nhận hàng nguy hiểm, vì vậy doanh nghiệp nên đặt chỗ sớm.
Đảm bảo gửi đầy đủ tài liệu (MSDS + ảnh bao bì + thông tin đóng gói) để quá trình duyệt nhanh hơn.
Bước 5: Làm thủ tục hải quan & vận chuyển nội địa
Khi hàng cập cảng, doanh nghiệp tiến hành mở tờ khai theo đúng mã HS, tài liệu DG và giấy phép đã chuẩn bị.

Dịch vụ thủ tục hải quan tại LTC Logistics
Đối với các loại hóa chất:
- Bắt buộc khai báo trên Cổng thông tin một cửa quốc gia, theo quy định của Bộ Công Thương.
Vận chuyển về kho:
- Xe vận chuyển phải là xe chuyên dụng chở hàng nguy hiểm.
- Tài xế cần có chứng chỉ đào tạo an toàn DG.
- Đơn vị vận tải phải có giấy phép vận chuyển hàng nguy hiểm đường bộ, tuân thủ Nghị định 42/2020/NĐ-CP.
Quy trình này giúp đảm bảo an toàn tuyệt đối trong suốt hành trình, giảm rủi ro và tránh các vi phạm khi thông quan.
Xem thêm: Phí nâng hạ container là gì?
Lưu ý quan trọng khi nhập khẩu hàng nguy hiểm
MSDS không trùng khớp với hàng thực tế
Một lỗi phổ biến là doanh nghiệp sử dụng MSDS (phiếu an toàn hóa chất) không đúng với sản phẩm thực tế hoặc đã lỗi thời.
Ví dụ: MSDS ghi UN 1993 – Class 3, nhưng nhãn trên kiện hàng lại thể hiện UN khác hoặc phân loại Class không khớp.
Hậu quả có thể xảy ra:
- Hãng tàu từ chối nhận hàng ngay từ đầu
- Lô hàng bị giữ lại tại cảng
- Bị xử phạt do cung cấp thông tin sai lệch
Thiếu nhãn phụ tiếng Việt
Theo quy định, hàng nguy hiểm nhập khẩu phải có nhãn phụ tiếng Việt ghi rõ:
- Tên hóa chất
- Thành phần
- Cảnh báo nguy hại
- Hướng dẫn an toàn
- Thông tin nhà nhập khẩu
Nhiều doanh nghiệp chủ quan bỏ qua, dẫn đến khi kiểm tra tại cảng bị yêu cầu bổ sung hoặc xử phạt hành chính.
Không thực hiện khai báo hóa chất
Với các mặt hàng dung môi, hóa chất công nghiệp… doanh nghiệp bắt buộc phải khai báo hóa chất trước khi thông quan trên Cổng thông tin một cửa quốc gia.
Nếu quên bước này:
- Tờ khai sẽ không được thông quan
- Hàng bị lưu bãi kéo dài
- Chi phí phát sinh tăng cao
Xem nhẹ rủi ro khi nhập khẩu Pin Lithium
Do đặc tính dễ cháy nổ, Pin Lithium được xếp vào Class 9 – hàng nguy hiểm khác. Tuy nhiên nhiều người vẫn nhầm tưởng pin nhỏ, pin điện thoại không cần khai báo DG khi nhập khẩu.
Đây là một nhận định sai lầm.
Nếu không khai báo:
- Bị coi là cố ý gian lận
- Hãng tàu hoặc hải quan có quyền xử phạt nặng
- Nguy cơ bị buộc tái xuất hoặc tiêu hủy
Nhập khẩu hàng nguy hiểm là quá trình phức tạp, đòi hỏi doanh nghiệp phải nắm rõ quy định pháp luật trong nước & quốc tế, chuẩn bị đầy đủ hồ sơ an toàn và giấy phép chuyên ngành, đồng thời làm thủ tục hải quan chính xác. Tuân thủ các quy định này không chỉ giúp tránh rủi ro pháp lý và sự cố an toàn mà còn tạo dựng uy tín cho doanh nghiệp trong môi trường thương mại quốc tế.
Nếu doanh nghiệp đang tìm kiếm đơn vị dịch vụ thủ tục hải quan trọn gói vui lòng liên hệ LTC Logistics qua hotline 0822 960 960 để được tư vấn chi tiết.

