30-06-2026 | 4:44

Phân Biệt Debit Note và Credit Note trong xuất nhập khẩu

Trong giao dịch thương mại quốc tế, đặc biệt là lĩnh vực xuất nhập khẩu và logistics, hai chứng từ điều chỉnh công nợ thường khiến người mới vào nghề bối rối chính là debit note và credit note. Bài viết này sẽ giúp bạn phân biệt debit note và credit note một cách rõ ràng, dễ áp dụng vào thực tế.

Debit Note là gì?

Debit note (giấy báo nợ) là chứng từ thương mại dùng để thông báo về một khoản tiền người mua còn nợ hoặc cần thanh toán thêm so với hóa đơn gốc. Chứng từ này có thể do bên bán phát hành để nhắc thanh toán phần còn thiếu, hoặc do bên mua lập khi muốn trả lại hàng và yêu cầu bên bán điều chỉnh.

Debit note là gì

Debit note là gì

Để hiểu vì sao debit note lại xuất hiện trong giao dịch, hãy xem những tình huống thực tế thường gặp dưới đây.

Khi nào debit note được phát hành?

Debit note thường xuất hiện trong các trường hợp:

  • Hóa đơn gốc tính thiếu tiền hàng so với thực tế
  • Phát sinh thêm chi phí ngoài hợp đồng (phí vận chuyển, đóng gói, bảo hiểm, phụ phí nhiên liệu…)
  • Sai sót về giá hoặc số lượng trên hóa đơn cần điều chỉnh tăng
  • Hàng hóa không đạt yêu cầu chất lượng, người mua muốn trả lại và yêu cầu bên bán xuất credit note tương ứng

Ai là người phát hành debit note?

Trong thực tế, debit note có thể được lập bởi cả hai phía tùy tình huống: bên bán phát hành để đòi thêm tiền, còn bên mua phát hành để thông báo trả hàng hoặc yêu cầu điều chỉnh giảm. Đây cũng là điểm khiến nhiều người nhầm lẫn khi mới tiếp cận chứng từ này.

Xem thêm: AFR là phí gì trong xuất nhập khẩu

Credit Note là gì?

Credit note (giấy báo có), còn gọi là credit memo, là chứng từ do bên bán phát hành nhằm điều chỉnh giảm giá trị hóa đơn đã xuất trước đó. Về bản chất, đây giống như một “hóa đơn âm” – ghi nhận khoản tiền bên bán phải hoàn lại hoặc khấu trừ cho bên mua.

Credit note là gì

Credit note là gì

Vậy cụ thể credit note phát huy tác dụng trong những trường hợp nào?

Trường hợp áp dụng credit note

Credit note thường được lập khi:

  • Hàng hóa bị lỗi, hư hỏng, không đúng cam kết và bên mua trả lại
  • Bên mua đã thanh toán thừa so với giá trị hóa đơn
  • Bên bán cần điều chỉnh giảm giá trị đơn hàng đã chốt trước đó

Vai trò của credit note với bên mua

Khi nhận được credit note, bên mua có thể căn cứ vào số tiền ghi trên đó để đối trừ công nợ hoặc tính lại giá trị thanh toán cho lô hàng. Đây cũng là một hình thức giúp bên bán giữ chân khách hàng khi xảy ra sai sót trong giao dịch.

Phân biệt Debit Note và Credit Note

Sau khi đã nắm rõ khái niệm từng loại, phần quan trọng nhất là phân biệt debit note và credit note theo từng tiêu chí cụ thể để tránh nhầm lẫn khi xử lý chứng từ thực tế.

Về bản chất và mục đích

Về chủ thể phát hành

Thông thường, debit note do bên bán phát hành khi cần thu thêm tiền, hoặc do bên mua phát hành khi muốn trả hàng; còn credit note hầu như luôn do bên bán phát hành để xác nhận khoản hoàn trả hoặc khấu trừ cho bên mua. Sự khác biệt về chủ thể phát hành chính là một trong những cách dễ nhất để nhận diện hai loại chứng từ này.

Về tình huống sử dụng trong logistics

Trong vận tải quốc tế, debit note thường gắn với các khoản phụ phí phát sinh như phí lưu kho, phí làm hàng ngoài giờ, phụ phí nhiên liệu khi làm việc với hãng tàu hay forwarder. Ngược lại, credit note xuất hiện khi có khoản hoàn trả cước hoặc điều chỉnh giảm chi phí dịch vụ đã thỏa thuận trước đó.

Xem thêm: Invoice là gì trong xuất nhập khẩu

Phân Biệt Debit Note và Credit Note

Phân Biệt Debit Note và Credit Note

Vai trò của Debit Note Và Credit Note trong logistics

Cả hai chứng từ đều đóng vai trò quan trọng trong việc minh bạch hóa công nợ và kiểm soát dòng tiền của doanh nghiệp xuất nhập khẩu.

Đảm bảo tính minh bạch tài chính

Việc lập đầy đủ debit note và credit note giúp hai bên mua – bán có căn cứ rõ ràng khi đối chiếu công nợ, tránh tranh chấp về số tiền thực tế phải thanh toán hoặc hoàn lại.

Hỗ trợ kê khai thuế và khấu trừ VAT

Trong nghiệp vụ kế toán, nếu doanh nghiệp không xuất trình được debit note hoặc credit note hợp lệ khi cơ quan thuế kiểm tra, rất có thể sẽ bị truy thu hoặc không được khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào. Vì vậy, lưu trữ và quản lý hai loại chứng từ này cần được thực hiện cẩn thận, đúng quy trình.

Tóm lại, để phân biệt debit note và credit note, chỉ cần nhớ nguyên tắc cốt lõi: debit note dùng để tăng giá trị hóa đơn và thông báo nghĩa vụ thanh toán, còn credit note dùng để giảm giá trị hóa đơn và hoàn tiền. Nắm vững sự khác biệt này sẽ giúp doanh nghiệp xử lý chứng từ chính xác, tránh sai sót tài chính và đảm bảo tính minh bạch trong mọi giao dịch thương mại quốc tế.

Nếu doanh nghiệp đang tìm kiếm đơn vị dịch vụ thủ tục hải quan trọn gói vui lòng liên hệ LTC Logistics qua hotline 0822 960 960 để được tư vấn chi tiết.

NEWS

Công Ty TNHH Thương Mại Dịch Vụ Tiếp Vận LTC
Địa chỉ: 51 – 53 Trần Não, P. An Khánh, TP. Thủ Đức, TP.HCM
Hotline: 0917 960 960
Hotline: 0822 960 960
Email: info@ltclogistics.vn

Liên hệ tư vấn