Chuyển đổi kép – “tấm hộ chiếu” mới giúp hàng hóa Việt chinh phục thị trường xuất khẩu

Trong bối cảnh các thị trường xuất khẩu lớn ngày càng siết chặt tiêu chuẩn về môi trường, minh bạch dữ liệu và truy xuất nguồn gốc, “chuyển đổi kép” (kết hợp số hóa và xanh hóa) đang trở thành yêu cầu tất yếu với doanh nghiệp Việt Nam. Đây không chỉ là xu hướng quản trị mà còn được xem như “tấm hộ chiếu” để hàng hóa Việt nâng cao năng lực cạnh tranh toàn cầu.

Chuyển đổi kép không còn là lựa chọn

Tại chương trình đào tạo do ITPC phối hợp các hiệp hội ngành nghề tổ chức ngày 19/6, nhiều chuyên gia nhận định chuyển đổi xanh hiện đã trở thành điều kiện bắt buộc để duy trì xuất khẩu, đặc biệt trước các hàng rào kỹ thuật ngày càng khắt khe từ EU và Mỹ.

Theo Bộ Công Thương, doanh nghiệp áp dụng chuyển đổi kép có thể tiết kiệm 10–15% chi phí vận hành, tăng khoảng 20% năng suất lao động và giảm 5–8% lượng phát thải CO₂ mỗi năm.

Tiêu chuẩn xuất khẩu toàn cầu đang thay đổi

Nếu trước đây cạnh tranh chủ yếu dựa vào giá, chất lượng và tiến độ giao hàng, thì hiện nay thị trường quốc tế bổ sung thêm các yêu cầu như ESG, kiểm kê carbon, minh bạch dữ liệu và truy xuất nguồn gốc.

Đặc biệt, các quy định của EU như CBAM và EUDR đang tạo áp lực lớn. Doanh nghiệp không chỉ phải tính toán chi phí carbon mà còn phải cung cấp dữ liệu chi tiết về vùng nguyên liệu, bao gồm tọa độ địa lý để chứng minh không liên quan đến phá rừng.

Điều này cho thấy thương mại toàn cầu đang chuyển mạnh từ chứng từ giấy sang hệ thống dữ liệu số theo thời gian thực.

Số hóa là nền tảng bắt buộc

Song song với xanh hóa, số hóa được xem là điều kiện nền tảng. Thực tế nhiều doanh nghiệp vẫn gặp khó do dữ liệu phân tán giữa các bộ phận như kho, kế toán, sản xuất và kinh doanh, dẫn đến khó kiểm soát tồn kho, đơn hàng và hiệu quả vận hành.

Các chuyên gia cho rằng doanh nghiệp cần bắt đầu từ việc chuẩn hóa các dữ liệu cốt lõi như dòng tiền, tồn kho, chất lượng và tiến độ giao hàng, thay vì chỉ tập trung vào phần mềm.

Khi dữ liệu được chuẩn hóa, doanh nghiệp không chỉ đáp ứng yêu cầu ESG mà còn có thể ứng dụng AI để tối ưu vận hành, dự báo rủi ro và nâng cao hiệu quả sản xuất.

Tài chính xanh và thị trường carbon mở ra cơ hội mới

Tính đến cuối năm 2023, dư nợ tín dụng xanh tại Việt Nam đạt khoảng 621.000 tỷ đồng, tương đương 4,5% tổng dư nợ toàn nền kinh tế.

Song song, thị trường tín chỉ carbon cũng đang mở ra cơ hội mới cho doanh nghiệp. Việc Việt Nam chuyển nhượng hơn 10 triệu tín chỉ carbon rừng, thu về 51,5 triệu USD, cho thấy tiềm năng rõ rệt của lĩnh vực này.

Trong bối cảnh tiêu chuẩn thương mại toàn cầu thay đổi nhanh chóng, chuyển đổi kép không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc. Doanh nghiệp nào sớm số hóa và xanh hóa sẽ có lợi thế trong việc giảm chi phí, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế và mở rộng thị trường xuất khẩu một cách bền vững.