Trung Quốc áp dụng Lệnh 280: Doanh nghiệp xuất khẩu thực phẩm cần lưu ý gì?

Từ ngày 1/6/2026, Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) chính thức áp dụng Lệnh 280 về quản lý đăng ký doanh nghiệp sản xuất thực phẩm nước ngoài xuất khẩu vào thị trường Trung Quốc. Đây là quy định mới mà các doanh nghiệp Việt Nam cần đặc biệt lưu ý nếu đang xuất khẩu thực phẩm sang Trung Quốc.

Theo thông tin từ Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), đa số nhóm thực phẩm khi xuất khẩu vào Trung Quốc sẽ phải thực hiện đăng ký doanh nghiệp thông qua cơ quan có thẩm quyền và cần có thư giới thiệu chính thức trong quá trình xin cấp mã đăng ký.

Lệnh 280 của Trung Quốc là gì?

Lệnh 280 là quy định do GACC ban hành nhằm tăng cường kiểm soát an toàn thực phẩm đối với hàng hóa nhập khẩu. Quy định này tập trung vào việc quản lý, đánh giá và đăng ký doanh nghiệp sản xuất thực phẩm nước ngoài trước khi được phép xuất khẩu vào Trung Quốc.

Ngày 18/3/2026, GACC đã ban hành Thông báo số 27/2026 để hướng dẫn triển khai các nội dung liên quan đến Lệnh 280. Sau đó, Cục Xuất nhập khẩu cũng đã có văn bản gửi các cơ quan liên quan nhằm phổ biến và hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện đúng quy định mới.

17/18 nhóm thực phẩm phải đăng ký thông qua cơ quan có thẩm quyền

Theo đánh giá từ phía Trung Quốc, có 17 trong tổng số 18 nhóm thực phẩm nhập khẩu vào nước này bắt buộc phải đăng ký doanh nghiệp theo hình thức có thư giới thiệu từ cơ quan có thẩm quyền của nước xuất khẩu.

Riêng nhóm trái cây đông lạnh hiện không thuộc diện bắt buộc, ngoại trừ một số mặt hàng có quy định riêng theo nghị định thư song phương.

Việc xem xét đăng ký được GACC thực hiện dựa trên nhiều yếu tố như:

Mức độ rủi ro về an toàn thực phẩm
Tỷ lệ lô hàng vi phạm hoặc không đạt yêu cầu
Các sự cố an toàn thực phẩm từng phát sinh
Mức độ phù hợp với thông lệ quản lý quốc tế

Một số trường hợp không được gia hạn tự động mã đăng ký

Theo quy định mới, phần lớn các nhóm thực phẩm được áp dụng cơ chế gia hạn tự động mã đăng ký doanh nghiệp. Tuy nhiên, một số nhóm hàng có rủi ro cao sẽ không được gia hạn tự động.

Trong đó, thịt và sản phẩm từ thịt, tổ yến và các sản phẩm từ tổ yến là những nhóm bắt buộc phải thực hiện đánh giá thủ công khi gia hạn.

Ngoài ra, doanh nghiệp cũng có thể không được gia hạn tự động trong các trường hợp:

Thông tin doanh nghiệp cần cập nhật hoặc xác minh lại
Cơ quan quản lý cần đánh giá thủ công hệ thống quản lý chất lượng
Xuất hiện sự cố đột xuất liên quan đến sản phẩm ở cấp quốc gia hoặc ngành hàng

Trung Quốc siết chặt kiểm soát rủi ro đối với nhiều nhóm thực phẩm

Một trong những điểm đáng chú ý của Lệnh 280 là việc Trung Quốc phân tích và đánh giá rủi ro rất chi tiết đối với từng nhóm thực phẩm nhập khẩu.

Các nội dung đánh giá bao gồm:

Nguồn nguyên liệu
Quy trình sản xuất và chế biến
Điều kiện vận chuyển, bảo quản
Tình trạng vi phạm trước đây
Tiêu chuẩn quản lý quốc tế

Một số nhóm hàng được cảnh báo rủi ro cao

Tổ yến và sản phẩm từ tổ yến

Các mặt hàng này bị kiểm soát chặt về:

Hàm lượng nitrit
Hàm lượng nhôm
Nguy cơ dịch bệnh

Dầu thực vật

Tiềm ẩn các rủi ro như:

Sinh vật gây hại
Thành phần biến đổi gen
Chỉ số axit và peroxit vượt ngưỡng

Gạo

Danh mục “ngũ cốc dùng làm thực phẩm” đã được điều chỉnh thành “nhóm gạo”. Một số rủi ro được phía Trung Quốc lưu ý gồm:

Sinh vật gây hại
Dư lượng kim loại nặng như cadimi
Gạo biến đổi gen

Rau củ sấy khô

Có nguy cơ vi phạm liên quan đến:

Sulfur dioxide
Phụ gia thực phẩm vượt mức
Kim loại nặng tồn dư

Bột gia vị

Đây là nhóm sản phẩm có nhiều tiêu chí kiểm soát nghiêm ngặt như:

Nấm mốc
Vi khuẩn Salmonella
Escherichia coli O157:H7
Ethylene oxide (ETO)
Chỉ số axit và peroxit vượt ngưỡng

Thủy sản

Các sản phẩm thủy sản dễ gặp rủi ro về:

Dịch bệnh thủy sản
Dư lượng thuốc thú y
Vi sinh vật và ký sinh trùng
Ghi nhãn không phù hợp

Sản phẩm sữa

Trung Quốc tăng cường kiểm soát các nguy cơ:

Lây lan dịch bệnh từ động vật
Vi khuẩn Listeria
Salmonella

Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì trước khi Lệnh 280 có hiệu lực?

Để tránh phát sinh rủi ro trong quá trình xuất khẩu sang Trung Quốc, doanh nghiệp cần chủ động rà soát toàn bộ hồ sơ và quy trình sản xuất ngay từ bây giờ.

Một số vấn đề cần ưu tiên kiểm tra gồm:

Tình trạng đăng ký mã doanh nghiệp với GACC
Hồ sơ pháp lý và giấy phép liên quan
Hệ thống quản lý an toàn thực phẩm
Quy trình kiểm soát nguyên liệu và sản xuất
Tiêu chuẩn đóng gói, ghi nhãn và bảo quản

Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng nên thường xuyên cập nhật quy định mới từ cơ quan quản lý và phối hợp với đơn vị logistics, khai báo hải quan để hạn chế các rủi ro khi xuất khẩu hàng hóa sang Trung Quốc.

Việc Trung Quốc triển khai Lệnh 280 cho thấy xu hướng siết chặt quản lý đối với thực phẩm nhập khẩu ngày càng rõ ràng. Đây vừa là thách thức nhưng cũng là cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam nâng cao chất lượng sản phẩm, hoàn thiện quy trình quản lý và đáp ứng tốt hơn các tiêu chuẩn quốc tế.

Doanh nghiệp xuất khẩu thực phẩm sang Trung Quốc cần chủ động chuẩn bị hồ sơ, kiểm soát chất lượng và cập nhật kịp thời các yêu cầu mới để đảm bảo hoạt động xuất khẩu diễn ra thuận lợi, tránh nguy cơ bị từ chối thông quan hoặc đình chỉ mã đăng ký doanh nghiệp.